آشنایی با دستگاه کالیبراتور و مفهوم کالیبراسیون

کالیبراتور یکی از کاربردی ترین ابزارهایی است که امروزه در موارد مختلف مورد استفاده قرار می گیرد. در واقع کالیبراتور وسیله ای است که برای تنظیم دقت ابزارهای مختلف استفاده می شود. ابزارهای اندازه گیری دقیق مانند مولتی متر، کلمپ آمپر متر و غیره. اگر به درستی کالیبره نشده باشند نمی توانند اندازه گیری های دقیقی را ارائه دهند. به همین دلیل کالیبراسیون دستگاه ها بسیار مهم است. در واقع، انجام کالیبراسیون به دستگاه ها اجازه می دهد تا بهینه عمل کنند و نتایج اندازه گیری های خود را تضمین کنند. قبل از اینکه به توضیح دستگاه کالیبراتور بپردازیم، ابتدا قصد داریم تا در این مقاله از سایت درخشش الکتریک به مفهوم کالیبراسیون می پردازیم تا بهتر متوجه نقش کالیبراتور و عملکرد آن شوید.

دستگاهی که برای کالیبراسیون سایر ابزارها استفاده می شود، کالیبراتور نامیده می شود. شکل و عملکرد کالیبراتورها بسته به ابزاری که برای کار با آن طراحی شده اند متفاوت است.

 

مفهوم کالیبراسیون چیست؟

کالیبراسیون فرآیند تنظیم یک دستگاه برای مطابقت با مشخصات سازنده یا به عبارت ساده تر، مقایسه یک دستگاه اندازه گیری با یک استاندارد تعریف شده و تعیین میزان خطای این دستگاه در رابطه با این استاندارد است. در برخی موارد، علاوه بر دقت عملکرد دستگاه، کالیبراسیون برای صدور گواهینامه های مربوط به ابزار اندازه گیری انجام می شود که به کاربر اجازه می دهد انطباق محصول را با مشخصات دستگاه یا دستورالعمل های خارجی مانند سازمان بین المللی استانداردسازی تضمین کند.

حذف یا به حداقل رساندن عواملی که باعث اندازه گیری های نادرست می شوند، جنبه اساسی طراحی ابزار دقیق است. این امر از طریق کالیبراسون و به کمک دستگاه کالیبراتور امکان پذیر است.

 

چرا به انجام کالیبراسیون دستگاه ها نیازمندیم؟

دستگاه های اندازه گیری ممکن است پس از مدت زمان مشخصی که از کارکردشان گذشت، در اندازه گیری های خود خطا داشته باشند. اگر کالیبراسیون به طور منظم و هر شش ماه یکبار انجام نشود، نتایج ضعیف به دست آمده توسط دستگاه می تواند آسیب زیادی به کاربر یا شرکت وارد کند. بنابراین لازم است دستگاه ها در فواصل زمانی معین کالیبره شوند تا از صحت عملکرد آنها اطمینان حاصل شود.

 

کالیبراتورها چگونه کار می کنند؟

همانطور که اشاره کردیم، کالیبراتور یکی از ابزارهای ضروری است که برای اطمینان از دقت اندازه گیری دستگاه ها استفاده می شود. هدف اصلی آن مقایسه قرائت های یک دستگاه تحت آزمایش (DUT) با مقادیر مرجع شناخته شده و انجام تنظیمات لازم برای رساندن DUT به سطح قابل قبول است. یک کالیبراتور از اجزای مختلفی تشکیل شده است که برای شبیه سازی دقیق سیگنال های ورودی و اندازه گیری پاسخ خروجی DUT طراحی شده اند.

در طول فرآیند کالیبراسیون، کالیبراتور سیگنال های آزمایشی از پیش تعیین شده را تولید می کند و پاسخ DUT را اندازه گیری می کند. هر گونه انحراف از مقادیر مورد انتظار ثبت می شود و کالیبراتور تنظیمات لازم برای تنظیم مجدد DUT را محاسبه می کند.

بیش‌تر بخوانید: ارت سنج کلمپی چیست؟ و چگونه مقاوت زمین را اندازه گیری می‌کند؟

 

انواع دستگاه کالیبراتور

کالیبراتورها به کاربران کمک می کنند تا عملکرد صحیح دستگاه های اندازه گیری خود را اندازه گیری کنند و به طور کلی به سه دسته کالیبراتور دما، کالیبراتور فشار و کالیبراتور ولتاژ و جریان تقسیم می شوند که در ادامه توضیح خواهیم داد.

۱- کالیبراتور دما

یکی از انواع کالیبراتورهایی است که برای کالیبراسیون و تنظیم دستگاه های اندازه گیری دما استفاده می شود. این فرآیند معمولا در یک محیط کنترل شده انجام می شود. ترمیستورها، ترموکوپل ها یا دماسنج های مقاومتی پلاتینیومی (PRT) که دستگاه های دمای مقاومتی (RTD) نیز نامیده می شوند، معمولاً در فرآیند کالیبراسیون دما استفاده می شوند.

کالیبراسیون دما را فقط می توان با مقایسه یک استاندارد شناخته شده در یک محیط دمایی پایدار با پروب مورد آزمایش انجام داد.

در حال حاضر دستگاه های مختلفی وجود دارند که نیاز به کالیبراسیون دوره ای دما با استفاده از کالیبراتور دما دارند. این تجهیزات ترمومتر و دوربین حرارتی هستند.

۲- کالیبراتور فشار

کالیبراسیون فشار یکی از ابزارهای مهم مورد استفاده در صنایع مختلف است که عموماً برای اندازه گیری فشار هیدرولیک و گاز استفاده می شود. امروزه بسیاری از شرکت ها بر اساس استانداردهای کیفیت مانند ISO9000 گواهینامه دریافت می کنند. چندین روش کیفیت برای حفظ استانداردهای کیفیت وجود دارد و از آنجایی که بسیاری از فرآیندهای صنعتی به اندازه گیری فشار بستگی دارند، کالیبراسیون فشار نقش مهمی در تضمین کیفیت یک شرکت دارد. در واقع این کالیبراتورها در انواع مختلفی مانند کالیبراتور دستی و رومیزی و همچنین دیجیتال و آنالوگ موجود می باشند. این دستگاه می تواند به اندازه گیری و تنظیم فشار سنج، فرستنده و سایر دستگاه های مشابه کمک کند.

برای انجام کالیبراسیون فشار از انواع ترازوها و کالیبراتورهای فشار به همراه سنسورها و فشارسنج های با دقت بالا استفاده می شود.

۳- کالیبراتور ولتاژ و جریان

نوع دیگری از کالیبراتورها، کالیبراتور ولتاژ و جریان نام دارد که به بررسی دقت و صحت اندازه گیری ولتاژ و جریان در ابزار آلات الکترونیک و صنایع برق می پردازد. دستگاه‌های اندازه‌گیری در طول زمان و پس از کارکرد طولانی‌مدت ممکن است در اندازه‌گیری‌های خود خطا داشته باشند و نتایج صحیحی ارائه نکنند. اگر این خطا به طور خاص در دستگاه های اندازه گیری الکتریکی رخ می دهد، از یک کالیبراتور ولتاژ و جریان برای اصلاح دستگاه استفاده کنید.

 

ابزارها هر چند وقت یکبار باید کالیبره شوند؟

برای اینکه به این سوال پاسخ روشنی بدهید ابتدا باید ببینید که دستگاه مورد نظر چقدر استفاده می شود. بسیاری از دستگاه هایی که نیاز به کالیبره شدن دارند، فاصله کالیبراسیون در دفترچه راهنمای آنها ذکر شده است. البته باید در نظر داشت که سازندگان محصول یک کالیبراسیون اولیه دستگاه ها را انجام می دهند. کالیبراسیون های بعدی می تواند به صورت داخلی، توسط یک آزمایشگاه خارجی یا توسط سازنده انجام شود. زمان کالیبراسیون بعدی ابزار توسط کالیبراتور بسته به نوع تجهیزات متفاوت خواهد بود. یک قانون کلی برای کالیبراسیون دستگاه ها وجود دارد و طبق این قانون، هر دستگاه اندازه گیری باید حداقل سالی یک بار کالیبره شود تا از عملکرد دقیق آن اطمینان حاصل شود.

 

جمع بندی

در این مقاله در سایت درخشش الکتریک سعی شده است شما خوانندگان عزیز را با دستگاه کالیبراسیون و مفهوم کالیبراسیون آشنا کنیم. باید به خرید کالیبراتور با توجه به نیاز خود توجه کنید. برای مثال، اگر دماسنج دارید، باید از کالیبراتور دما برای کالیبره کردن آن استفاده کنید. با این حال، برخی از دستگاه ها هستند که به عنوان مولتی کالیبراتور شناخته می شوند و می توانند چندین دستگاه مختلف را کالیبره کنند. قیمت کالیبراتور نیز بسته به کارکرد و امکانات آن متفاوت خواهد بود.

Articles Maker
Logo
Shopping cart